Монгол улсын 2008 оны Төсвийн тухай хууль

МОНГОЛ УЛСЫН ХУУЛЬ
МОНГОЛ УЛСЫН 2008 ОНЫ ТӨСВИЙН ТУХАЙ

2007 оны 11 сарын 30 өдөр Төрийн ордон, Улаанбаатар хот

НЭГДҮГЭЭР БҮЛЭГ



Нийтлэг үндэслэл



1 дүгээр зүйл. Хуулийн зорилт

1.1.Энэ хуулийн зорилт нь Монгол Улсын 2008 оны төсвийн жилд төвлөрүүлэх орлого, зарлагын хэмжээ, орлого төвлөрүүлэх байгууллага, орон нутгийн төсөвт олгох санхүүгийн дэмжлэг, орон нутгийн төсвөөс татан төвлөрүүлэх орлогын хэмжээг тогтоох, төсвийн ерөнхийлөн захирагчдад төсөв зарцуулах эрх олгохтой холбогдсон харилцааг зохицуулахад оршино.

2 дугаар зүйл. Монгол Улсын 2008 оны төсвийн тухай хууль тогтоомж

2.1.Монгол Улсын 2008 оны төсвийн тухай хууль тогтоомж нь Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн тухай хууль, Төсвийн байгууллагын удирдлага, санхүүжилтийн тухай хууль, энэ хууль, эдгээртэй нийцүүлэн гаргасан хууль тогтоомжийн бусад актаас бүрдэнэ.



ХОЁРДУГААР БҮЛЭГ

Монгол Улсын 2008 оны төсвийн орлого, зарлага

3 дугаар зүйл.
Монгол Улсын төсөвт 2008 оны төсвийн жилд төвлөрүүлэх төсвийн орлогын доод хэмжээг 1,718,115.4 сая төгрөгөөр баталсугай.

4 дүгээр зүйл.

Монгол Улсын төсвөөс 2008 оны төсвийн жилд зарцуулах төсвийн зарлагын дээд хэмжээг 1,946,579.2 сая төгрөгөөр баталсугай.

5 дугаар зүйл.

Монгол Улсын төсөвт 2008 оны төсвийн жилд төсвийн ерөнхийлөн захирагчид, түүний харъяа байгууллагууд, бусад байгууллагуудын төвлөрүүлэх орлогын дүнг дор дурдсанаар баталсугай:

д/д Төсвийн ерөнхийлөн захирагч Дүн /сая төгрөгөөр/
1. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга 52.0
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 52.0
2. Монгол Улсын Ерөнхий сайд 15,687.8
Төрийн өмчийн хороо 14,287.5
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 1,400.3
3. Монгол Улсын Шадар сайд 8,030.8
Улсын мэргэжлийн хяналтын газар 1,000.0
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 7,030.8
4. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга 1,096.7
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 1,096.7
5. Гадаад хэргийн сайд 12,398.0
Дипломат төлөөлөгчийн газрууд 7,514.7
Дипломат байгууллагын үйлчилгээ, аж ахуйн газар 520.5
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 4,362.8
6. Сангийн сайд 1,548,301.7
Үндэсний татварын ерөнхий газар 838,832.1
Улсын гаалийн ерөнхий газар 682,613.4
Сангийн яам 21,115.5
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 740.8

Монголбанкны ашиг 5,000.0
7. Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд 5,818.7
Иргэний бүртгэл, мэдээллийн улсын төв 270.0
Гадаадын иргэн, харьяатын асуудал эрхлэх алба 707.0
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 4,841.7
8. Байгаль орчны сайд 5,037.5
Байгаль орчныг хамгаалах алба 3,775.3
Усны хэмнэлтийн төв 355.3
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 906.9
9. Батлан хамгаалахын сайд 1,139.4
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 1,139.4
10. Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд 12,396.8
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 12,396.8
11. Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайд 16,916.7
Улсын нийгмийн даатгалын ерөнхий газар 0.0
Хөдөлмөр халамжийн үйлчилгээний газар 98,9
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 16,817.8
12. Үйлдвэр, худалдааны сайд 55,455.2
Ашигт малтмал, газрын тосны хэрэг эрхлэх газар 52,558.9
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 2,896.3
13. Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайд 10,105.8
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 10,105.8
14. Эрүүл мэндийн сайд 4,510.4
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 4,510.4
15. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга 0.1
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 0.1
16. Үндэсний статистикийн газрын дарга 03.XI
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 03.XI
17. Түлш, эрчим хүчний сайд 2,141.2
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 2,141.2
18. Зам, тээвэр, аялал жуулчлалын сайд 38,515.6
Иргэний нисэхийн ерөнхий газар 31,032.4
Улаанбаатар төмөр зам 806.8
Төмөр замын хэрэг эрхлэх газар 428.0
Тээвэр үйлчилгээний төв 321.3
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 5,927.1
19. Барилга, хот байгуулалтын сайд 5,593.9
Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн газар 500.0
харьяалагдах төсөвт бусад байгууллагын өөрийн орлого 5,093.9
20. Санхүүгийн зохицуулах хорооны дарга 255.0
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 255.0
21. Монголын үндэсний олон нийтийн радио, телевизийн захирал 1,583.9
харьяалагдах төсөвт байгууллагын өөрийн орлого 1,583.9


6 дугаар зүйл.

Монгол Улсын төсвөөс 2008 оны төсвийн жилд төсвийн ерөнхийлөн захирагч нарт дор дурдсан төсөв зарцуулах эрхийг олгосугай:
д/д Төсвийн ерөнхийлөн захирагч Дүн /сая төгрөгөөр/


1. Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга 1,677.7
2. Монгол Улсын Их Хурлын дарга 6,216.4
3. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн цэцийн дарга 704.9
4. Улсын дээд шүүхийн Ерөнхий шүүгч 827.9
5. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн дарга 10,589.4
6. Улсын ерөнхий прокурор 6,346.3
7. Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлийн нарийн бичгийн дарга 307.6
8. Монгол Улсын Ерөнхий сайд 19,656.5
9. Монгол Улсын Шадар сайд 53,852.5
10. Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга 11,956.8
11. Гадаад хэргийн сайд 21,602.0
12. Сангийн сайд 283,205.9
13. Хууль зүй, дотоод хэргийн сайд 79,899.5
14. Байгаль орчны сайд 22,283.8
15. Батлан хамгаалахын сайд 59,686.9
16. Боловсрол, соёл, шинжлэх ухааны сайд 387,271.7
17. Барилга, хот байгуулалтын сайд 31,717.6
18. Зам, тээвэр, аялал жуулчлалын сайд 128,081.2
19. Түлш, эрчим хүчний сайд 56,112.5
20. Нийгмийн хамгаалал, хөдөлмөрийн сайд 457,460.8
21. Үйлдвэр, худалдааны сайд 21,313.3
22. Хүнс, хөдөө аж ахуйн сайд 65,019.6
23. Эрүүл мэндийн сайд 194,989.8
24. Төрийн албаны зөвлөлийн дарга 248.1
25. Сонгуулийн ерөнхий хорооны дарга 3,495.4
26. Хүний эрхийн үндэсний комиссын дарга 220.1
27. Улсын ерөнхий аудитор 472.2
28. Санхүүгийн зохицуулах хорооны дарга 987.2
29. Үндэсний статистикийн газрын дарга 2,218.2
30. Цагаатгах ажлыг удирдан зохион байгуулах улсын комиссын дарга 636.3
31. Авлигатай тэмцэх газрын дарга 2,717.4
32. Монголын үндэсний олон нийтийн радио, телевизийн захирал 8,550.0
33. Орон нутгийн засаг, захиргаа 11,366.9


7 дугаар зүйл.

Монгол Улсын төсвөөс 2008 оны төсвийн жилд Улсын төсвийн хөрөнгөөр санхүүжүүлэх хөрөнгө оруулалт, их засварын зардлын хэмжээг 336,200.1 сая төгрөгөөр, гадаад эх үүсвэрээр санхүүжүүлэх автозамын байгууламжийн хөрөнгө оруулалтын хэмжээг 62,987.4 сая төгрөгөөр баталсугай.


ГУРАВДУГААР БҮЛЭГ

Орон нутгийн төсөвт олгох санхүүгийн дэмжлэг,
орон нутгийн төсвөөс татан төвлөрүүлэх орлого


8 дугаар зүйл.

Монгол Улсын төсвөөс 2008 оны төсвийн жилд орон нутгийн төсөвт олгох санхүүгийн дэмжлэгийн хэмжээг дор дурдсанаар баталсугай:

д/д Аймаг Олгох санхүүгийн дэмжлэгийн хэмжээ /сая төгрөгөөр/

1. Архангай 1,654.0
2. Баян-Өлгий 1,799.9
3. Баянхонгор 1,773.8
4. Булган 146.4
5. Говь-Алтай 2,089.4
6. Дорнод IV.88
7. Дундговь 1,355.4
8. Завхан 2,618.1
9. Өвөрхангай 1,055.5
10. Төв 672.2
11. Увс 2,625.1
12. Ховд 1,883.7
13. Хөвсгөл 2,178.6
14. Хэнтий 699.5
15. Дархан-Уул 490.8
16. Говьсүмбэр 964.5
Нийт дүн 22,095.3

9 дүгээр зүйл.

Аймаг, нийслэлийн төсвөөс улсын төсөвт татан төвлөрүүлэх орлогын хэмжээг дор дурдсанаар баталсугай:


д/д Аймаг, нийслэл Татан төвлөрүүлэх орлогын хэмжээ /сая төгрөгөөр/


1. Дорноговь 1,412.4
2. Өмнөговь 7,208.4
3. Сүхбаатар 3,852.6
4. Сэлэнгэ 2,648.3
5. Улаанбаатар 17,383.4
6. Орхон 29,659.0
Нийт дүн 62,164.1


ДӨРӨВДҮГЭЭР БҮЛЭГ

Бусад зүйл

10 дугаар зүйл.

2008 онд Монгол Улсын төсвийн хөрөнгөөр санхүүжүүлэх хөрөнгө оруулалтын төсөл, арга хэмжээ, барилга байгууламжийн жагсаалтыг энэ хуулийн хавсралтаар баталсугай.


11 дүгээр зүйл

Энэ хуулийг 2008 оны 01 дүгээр сарын 01-ний өдрөөс эхлэн дагаж мөрдөнө.


МОНГОЛ УЛСЫН ИХ ХУРЛЫН ДАРГА Д.ЛҮНДЭЭЖАНЦАН

Дуртай шүлгүүд2 - Эмүжин

Р.Эмүжин: Үнсүүлэлгүй юутай удаав ...

Үнсүүлэлгүй юутай удаав
Үнэндээ уруул минь өнчирч байна
Үлгэр домгийн мэт юутай хуучин өдрууд вэ
Үлэмжийн гэгээн сэтгэл минь ганцаардлыг тэвчишгүй нь
Үргэлжийн гунигийг хэн надад үлдээгээв
Үнэт эдлэл мэт түүнд дурлах нь юув
Үзэмжийн төдий орчлонг гайхуулж
Үзэмжийн төдий явъя гэтэл
Үүрийн гэгээ, үдшийн бүрий мэт алдуурсан
Үзтэл залуу насыг яах юм бэ
Үнэнч бус гэж хэлбэл ч хэлэг
Үнсүүлэлгуй юутай удаав



Хаврын хаварт л би ...

Хаврын хаварт л би
Дурлачихсан явдаг
Хар л нүдтэй тэр залууг
Саначихсан байдаг
Хамгийн гэгэлгэн үедээ
Түүнд зориулж шүлэг бичдэг

Хайлаас, одод, үнсэлтийн тухай
Саяхны юм шиг дурсдаг
Бодлогогүй хэлсэн үг бүхэн нь
Урвах хүслийг төрүүлдэг
Бороотой үдшээр түүнийг санахдаа
Уйлахгүй байхыг хичээдэг
Өнгөрсөн он жилүүдэд
Өөрийгөө олоогүйдээ харамсдаг
Өнгө мөнгө, шунал хүслээс
Өр зүрх минь түүнийг харамладаг
Хаврын хаварт л би
Дурлачихсан явдаг аа


Р.Эмүжин: Өнөөдөр би ...


Өнөөдөр би ягаан өнгөөр
Уруулаа будна
Өрөөлийн болсон түүнд зориулж
Хуруундаа бөгж зүүнэ
Богино банзал, өсгийтэй шаахайгаа
Түр мартаж
Бороотой үдшээр хавар шиг
Түүнд би очино

Амраглал нэхсэн он жилүүдийг
Шүүдэр мэт дагуулна
Айсан, бишүүрхсэн харцаа
Өлмийд нь дэвсэнэ
Үнсээч гэж гуйхгүй
Гэхдээ үнсүүлнэ
Үзэсгэлэнтэй ч бай үгүй ч бай
Би түүний шүтээн


Дэндvv их хайрлахдаа би чамтай ханилахгvй
Дэндvv их хайртайдаа
Чамтай би ханилахгvй
Дэргэд чинь єнгєє гээж
Дээлэнд чинь нулимсаа шингээхгvй
Унаж боссон амьдралд
Уусан байхыг чинь харахгvй
Уруулд чинь духаа наагаад
Учирлаж гуйхгvй

Дэндvv хайртайдаа
Чамтай би ханилахгvй
Хардахын зовлон эдлvvлж
Хажууд чинь би гоёхгvй
Зовлон жаргалын сvvдэрт
Зогдор чинь буухыг vзэхгvй
Євєрт чинь гандаж
Єєрийг чинь элээхгvй

Дэндvv хайртайдаа
Чамтай би ханилахгvй
Зvс сайханд хууртаж
Зvрхээ эмтлэхийг чинь мэдэхгvй
єнчрєлийн гашуунд сэтгэлээ vйн
Єр чинь сэмрэхийг тэвчихгvй
Єтлєхийн vнэнд гvйцэгдсэн
Єндрєєс унахдаа євдєхийг чинь мэдэхгvй

Дэндvv хайртайдаа
чамтай би ханилахгvй ээ


ххх

Тэнэгхэн минь
Тэгэхэд чи миний хажуугаар
Зүгээр л өнгөрчихсөн бол
Зүйдэлгүй тэнгэр мэт энэ хайр
Зүсрэх бороо мэт энэ гуниг
Чиний хөлийг бараадан
Шогшиж одох байсан.

Тэнэгхэн минь
Тэгэхэд чи тэр бүсгүйн хажуугаар
Зүгээр л өнгөрчихсөн бол
Навч унах мэт энэ хагацал
Намайг гээх мэт энэ урвалт
Бүсгүйн хөлийг бараадан
Бүгээхэн алсад одох байсан.
Тэнэгхэн минь

Дуртай шүлгүүд1

Ц.Хулан: ТАНЫ ТӨЛӨӨ


Таны төлөө би хундага өргөдөг
Таны төлөө бурханд мөргөдөг
Тоосонцор оддыг хэлхэн дүрийг чинь тэнгэрт зурж
Тоогүй олон үдшээр ганцаар алхдаг
Ганцхан тань руу тэмүүлэхдээ
Галд шунасан эрвээхэйн үлгэрийг санадаг

Өнөөх эрвээхэйн даль шатаж дуусахад
Өөртөө зовлон хураах гэж, Танд улам дурладаг
Богд уулын согоо өвс үнгэлэх намрын шөнө
Богинохон зүүдэнд та минь ирж, духан дээр үнсдэг
Олон олон хоногийн цаанаас инээмсэглэл тань гэрэлтэх
Орчлонд өөрийгөө хуурч би жаргалтай явдаг
Таныг илбэсэн салхи, гишгэсэн газрын тань мөрийг хайж
Танил дотно хүмүүсээс сургийг тань дуулахад сэтгэл гийж
Хайрын агуу ертөнц минь ихэмсэг оршиж
Харуусал гуниг хоёроор сэвтээх вий гэж айдааг . . .
Алгасалгүй мандсан нар, том сарны дор
Амжиж уулзсан дэлхийдээ хайр хүрч, тэвэрмээр болдог
Таны төлөө үхнэ гэдэг амархан
Таныг заяасан бүхний төлөө амьдрахсан гэж боддоог . . .



Ц.Хулан : Хайртай хүний дүр эсгэн



Хайртай хүний дүр эсгэн
Харцаа над руу бүү илгээгээрэй
Дулаахан нудэнд чинь би дасаад
Дэндүү ихээр чамайг хайрлачихбал

Андуурсан дурлалаас минь эмээгээд
Аз жаргал минь нисээд одохын цагт
Хайр минь чи хаана байна гэж
Хаанаас би хайх билээ ..



Ц.Хулан : Чамдаа


Yгvй бvхнээрээ дутаж чамдаа би дурладаг
Yсний чинь ширхэгийг тоолон чамайг би урладаг
Дvvрэн сарны дундаас дvрийг чинь би хардаг
Дvрлэгэр алаг нvднээс чинь хайрын vгийг уншдаг
Чи vгvй бvхэнд хайраар дутаж гансардаг
Чийг даасан уруул халуу шатаж омголтдог
Алаг сайхан нvдийг чинь зvvдэлж сэрээд гуньдаг
Алсын салхиар дамжуулж vгээ чамд шивнэдэг"

bichleg1

Цагаан сарын Улаанбаатар

Цагаан сар ердөө нөгөөдөр.